Dinh dưỡng cho bé bị sốt

Khi bị sốt, bé thường thấy mệt mỏi và buồn ngủ, bạn hãy để bé nghỉ ngơi. Bị sốt cơ thể bé mất nhiều nước và nước bọt giảm tiết, do đó mẹ chăm con bị ốm cần lưu ý là thường xuyên bổ sung nước cho con. Bạn cũng nên cho trẻ trẻ uống thêm nước trái cây để bổ sung nước và vitamin.

Bé bị sốt sẽ làm giảm các hoạt động của hệ tiêu hoá đặc biệt là dạ dày, vì vậy mẹ nên cho bé ăn thức ăn loãng, dễ tiêu nhưng vẫn cung cấp đủ chất béo và đạm như cháo đậu xanh nấu thịt, cháo hành nấu thịt, súp gà, súp cua… Nếu bé còn bú thì bạn nên cho trẻ bú nhiều lần, cho trẻ bú bất cứ lúc nào trẻ muốn. Các bà mẹ cũng nên uống thêm sữa và nước để đủ sữa cho trẻ.

Dinh dưỡng cho bé tiêu chảy

Bạn nên cho bé uống uống nhiều nước (nước lọc, nước canh) bên cạnh dung dịch bù nước Oresol, do tiêu chảy làm trẻ bị mất nhiều nước. Một số bà mẹ cứ nghĩ rằng, con bị tiêu chảy thì ăn vào bao nhiêu thì ra hết bấy nhiêu nên chỉ ăn cháo trắng và muối. Đây là quan niệm hoàn toàn sai lầm, bạn không những không được bắt trẻ ăn kiêng mà còn phải bổ sung nhiều chất dinh dưỡng cho bé.

Bạn cứ tiếp tục cho trẻ bú sữa mẹ hoặc bú sữa bình nhiều lần trong ngày và bạn cũng cần ăn nhiều đạm (thịt, cá) và hạn chế ăn chất xơ như rau xanh với bé dưới sáu tháng tuổi. Bạn cũng có thể cho bé ăn một số loại quả như: chuối, xoài, đu đủ, hồng xiêm, táo, lê…

Bạn nên bổ sung các thực phẩm giàu protein, bột đường và vitamin như gạo, thịt lợn, trứng, cà rốt, thịt gà, cá, khoai tây… và chế biến thành những thức ăn dạng lỏng, dễ tiêu với bé trên sáu tháng tuổi. Thịt gà và cà rốt rất tốt cho những bé bị tiêu chảy.

Các mẹ cũng nên lưu ý khi chăm bé bị tiêu chảy là trong thời gian bé bị tiêu chảy nên giảm các thực phẩm giàu chất xơ; tinh bột nguyên hạt như ngô, đậu; thức ăn có nhiều đường; thức uống có gas vì những thức ăn đó không những khó tiêu mà còn làm cho tình trạng bệnh của bé nặng thêm.

Dinh dưỡng khi bé bị ho

Trong lúc bé bị ốm, bé cần ăn những món có nhiều nước, dễ tiêu nhưng cũng đầy đủ dưỡng chất như: súp, cháo, sữa… đảm bảo bốn nhóm bột, béo đạm, rau và phù hợp với khẩu vị hàng ngày của trẻ. Bên cạnh đó, bạn cũng nên cho trẻ ăn những thực phẩm giàu sinh tố A, giàu chất kẽm và chất sắt như: các loại thịt bò, gà, trứng, rau có màu xanh, đỏ và hoa quả để tăng sức đề kháng để chống bệnh. Bạn nên chia bữa ăn của bé ra làm nhiều lần.

Bạn cũng nên hạn chế cho bé ăn những món ăn chế biến có quá nhiều mỡ như: chiên, xào… Đối với bé có cảm giác tanh, dễ gây ói thì bạn không nên cho bé ăn cá, bạn cần đợi sau khi bé hết bệnh hãy cho tập ăn trở lại.

Trước khi cho bé ăn nên cho uống vài thìa nước, sau đó cho trẻ nằm sấp rồi vỗ về lưng bé nhằm giúp đờm nhớt không còn đọng ở cổ trẻ. Điều này giúp bé giảm ho và không bị nôn khi ăn.

Ở 3 tháng tuổi, con bạn rất hay ngắm nhìn bạn và đáp lại tiếng của bạn. Bé rất thích nắm bắt những gì sôi động xung quanh mình. Khi bạn nói, bé sẽ chăm chú lắng nghe rồi bập bẹ theo.

Ở tháng thứ 6, bé biết phát âm những từ đơn giản như “ba ba” , “ma ma”…Hầu hết các bé có thể với tay tới các vật dụng, đồ chơi; biết phản đối, la lớn khi bạn lấy một thứ gì đó từ trong tay bé. Cũng vào tháng thứ 6 này, bé biết bò vượt qua được các chướng ngại vật trên đường.

Đối với một số bé, giữa tháng thứ 6 đến 1 tuổi có sự thay đổi về khối lượng và kích thước rất nhanh. Hơn nữa, bé ngồi ít mau mỏi hơn, ít chống tay ở tháng thứ 7. Sau đó bé bắt đầu tập bò, trườn đến chỗ mà bé muốn đến rồi dựa vào những vật xung quanh đẻ đứng lên và cố tập đi. Đôi khi các bé chỉ thích bò. Điều đó làm cho bé đau nhức một thời gian dẫn đến việc bé chậm biết đi.

Thời gian mà chiếc răng sữa đầu tiên mọc ở các bé thường không giống nhau. Bạn có thể phát hiện thấy khi bé nói hay chảy nước miếng.

Ở 1 tuổi, các bé có khả năng tự đi một mình, cầm ly uống nước và dùng muỗng ăn.

Vui chơi cũng ảnh hưởng ít nhiều tới bé. Hãy tập nói cho con của bạn, khởi đầu có thể là tên của chính bé và sau đó là những từ đại loại như ”mẹ” và “ba”. Một số bé sẽ có phản ứng với những câu nói đơn giản như “vâng” “dạ”.

Phải luôn kiểm tra sức khoẻ và sự phát triển đối với các bé từ bảy hay tám tháng tuổi. trong thời gian đó, bé cũng được kiểm tra về thính giác và điều quan trọng phải nhớ rằng sự phát triển ở mỗi bé đều khác nhau và nếu có thắc nắc gì quan trọng về con bạn thì hãy nói rõ điều đó với bác sĩ.

Có nhiều nguyên nhân làm cho trẻ biếng ăn. Thứ nhất là thức ăn không hợp khẩu vị, không hợp với lứa tuổi của trẻ. Muốn trẻ ăn ngon miệng cần chế biến thức ăn sao cho phù hợp với trẻ và luôn thay đổi chủng loại thực phẩm cũng như cách chế biến. Biện pháp này không những vừa giúp trẻ ăn ngon, không chán ăn mà còn cung cấp đủ vi chất dinh dưỡng cho trẻ. Một số bà mẹ cho rằng chỉ có một số loại thức ăn như các loại sữa đắt tiền, thịt bò, thịt lợn nạc, chim bồ câu, thịt gà… mới bổ và tốt cho trẻ và chế biến chỉ theo một kiểu nên trẻ ăn mãi sẽ chán.

Thực tế trẻ cần ăn đa dạng các loại thức ăn và tốt nhất là nên dùng các loại thực phẩm tươi để chế biến như: Dùng thịt, cá tươi thì tốt hơn so với ruốc, dùng thức ăn tươi thì tốt hơn các thực phẩm chế biến sẵn hoặc phơi khô. Lúc trẻ được 10-12 tháng, nếu trẻ không muốn ăn bột có thể chuyển sang ăn cháo. Và sau 12 tháng có thể chuyển sang ăn cơm nát. Tuy nhiên, các bà mẹ cần lưu ý: Dù ăn bột, ăn cháo hay ăn cơm, khẩu phần ăn của trẻ vẫn phải đảm bảo đủ cả về số lượng và chất lượng - nghĩa là phải có đủ chất bột, chất đạm, chất béo, vitamin và muối khoáng.

Không nên ép trẻ ăn theo một chế độ cứng nhắc (ăn khoán). Những đứa trẻ ngay từ nhỏ đã bị nhồi, ép ăn sẽ đâm ra chán và sợ ăn, có khi thành phản xạ, cứ thấy thức ăn là không muốn ăn và sinh chứng ngậm, mút thức ăn, làm cho bữa ăn kéo dài hàng tiếng đồng hồ. Vì thế nên dỗ dành để trẻ cảm thấy thoải mái khi ăn, nếu trẻ ăn không hết suất thì không cố ép.

Có nhiều gia đình rất nuông chiều con, thường cho trẻ ăn bánh kẹo hoặc uống nước ngọt trước bữa ăn; Và đây cũng là một nguyên nhân làm cho trẻ chán ăn. Nước ngọt và bánh kẹo sẽ gây cảm giác “no giả tạo” khiến trẻ không muốn ăn nhưng thực chất là trẻ vẫn “đói”, vẫn bị thiếu dinh dưỡng vì các chất dinh dưỡng như đạm, béo, vitamin và muối khoáng chỉ có trong các thức ăn khác. Đó là chưa kể đến một số loại bánh, kẹo, nước ngọt có dùng các loại phẩm màu không được phép sử dụng chế biến thực phẩm, rất hại cho sức khỏe, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ.

Trẻ biếng ăn cũng có thể do bị nhiễm ký sinh vật đường ruột như giun, sán… Cần giữ vệ sinh trong ăn uống và nơi ở cho trẻ. Nếu có điều kiện, nên làm xét nghiệm phân cho trẻ để tìm ký sinh trùng và điều trị kịp thời.

Khi đã loại trừ hết các nguyên nhân trên, trẻ có thể chán ăn do thiếu các men tiêu hóa nên thức ăn không được tiêu hóa hết. Trong trường hợp này, phân trẻ không mịn, thường có những hạt lổn nhổn gọi là phân sống. Bình thường trong cơ thể người có rất nhiều loại men để tiêu hóa các loại thức ăn (chất đạm, chất đường, chất béo…).

Các men tiêu hóa giúp cơ thể tiêu hóa và hấp thụ thức ăn, làm cho trẻ chóng đói, muốn ăn và ăn ngon miệng. Gặp phải những trường hợp này, có thể cho trẻ uống thêm men tiêu hóa và nên cho uống theo sự chỉ dẫn của bác sĩ. Tuy nhiên, chỉ nên cho trẻ dùng men tiêu hóa trong một thời gian nhất định, nếu uống kéo dài sẽ không tốt vì sẽ gây ức chế các tuyến tiêu hóa trong cơ chế sản xuất men.

'Mackeno' chính là 'Mặc kệ nó'. Nếu nhóc tì không đói, đừng cố để ép bé ăn một món nào đó hay đồ ăn vặt. Đặc biệt, tuyệt đối không mua chuộc, dụ dỗ bé bằng bất kỳ hình thức nào, ví như: cho tiền hay thưởng quà... để dụ bé ăn. Vì hành động này có thể có hiệu quả trong một vài lần nhất định, nhưng vô tình lại tạo cho bé quyền được 'yêu sách' trước mỗi bữa ăn.

Trong một vài trường hợp, trẻ có thể chán ăn do mệt mỏi hoặc lo âu. Do đó, hãy chia nhỏ bữa ăn của trẻ, cho trẻ quyền được lựa chọn thực đơn cho mình để tăng cảm hứng ăn uống. Chất còn hơn lượng! Dù trẻ chỉ ăn vài thìa nhưng trong những thìa nhỏ đó cũng đã đảm bảo đủ các chất cho trẻ vẫn hơn là cố nhồi nhét.

2. Thiết lập thói quen

Cho trẻ thưởng thức bữa ăn chính và bữa ăn phụ vào một giờ nhất định để biết đói, đồng thời hình thành thói quen ăn uống tốt. Cung cấp nước trái cây, sữa xen kẽ đều giữa các bữa ăn chính và ăn vặt.

3. Kiễn nhẫn với các loại thực phẩm mới

Sau khi nếm hoặc ngửi một loại đồ ăn mới, trẻ có thể nôn ra ngay hoặc từ chối tức thì. Phản ứng này là hoàn toàn bình thường vì để làm quen và thích một món ăn nào đó, trẻ cần thời gian. Có tips đơn giản để khuyến khích trẻ là bạn hãy ăn món ăn mới thật ngon và thích thú trước mặt trẻ. Đồng thời, miêu tả cảm giác, màu sắc và vị của món ăn cho trẻ nghe. Đảm bảo, với một món ăn tuyệt hảo và hấp dẫn, không một đứa trẻ nào có thể từ chối.

'Dục tốc bất đạt', hãy ghi nhớ rằng, khi cho trẻ làm quen với một món mới, hãy khéo sắp xếp món mới xen vào món ăn mà bé yêu thích và cho bé thử từ từ thôi nhé!

4. Trẻ con ăn bằng mắt

Một món ăn được trang trí đẹp mắt dễ hấp dẫn trẻ hơn nhiều. Do đó, hãy biến tấu các món ăn phổ biến thành những hình thù nhìn là lạ. Ví dụ, món cơm được vẽ thêm hình mặt cười hoặc bông cải xanh được cắt tỉa ngộ nghĩnh...

5. Cho trẻ tự bốc

Cho trẻ tự bốc. Trẻ khóc toáng hay tìm cách lẩn tránh ăn khi thấy bát cháo, chén bột, thìa, ghế ăn. Bạn hãy thay đổi chiến lược xem sao. Nếu trẻ chưa thể bốc ăn được, bạn hãy cho trẻ ăn bằng ngón trỏ (bạn quẹt bột/cháo vào ngón tay và cho trẻ ăn, nhưng nhớ giấu chén bột/cháo đi). Với trẻ đã có thể sử dụng tay, bạn hãy để trẻ tự do dùng tay bốc thức ăn. Tuy nhìn khá lem nhem, nhưng trẻ sẽ thích thú và hào hứng ăn.

6. Cùng trẻ lựa thực phẩm

Không có gì hay ho bằng việc dụ trẻ đi shopping cùng và gợi ý cho chúng chọn thực phẩm hoặc món rau mà chúng thích. Sau đó, chế biến theo khẩu vị của chúng, chắc hẳn trẻ sẽ hài lòng lắm vì được cha mẹ nuông chiều!

Đặc biệt, với trẻ lớn hơn một chút, hãy khuyến khích trẻ cùng tham gia nấu nướng, như: rửa rau hoặc khuấy bột... Trẻ sẽ ngon miệng hơn khi cảm giác món ăn là một phần thành quả lao động của mình.

7. Nguyên tắc 3 không khi ăn

3 không: Không ti vi, không đi rong, không đồ chơi. Nguyên tắc 3 không này cần thực hiện nghiêm túc ngay từ khi trẻ bắt đầu ăn dặm. Một người mẹ chia sẻ: "Nếu trẻ chưa từng được ăn phải xem ti vi, được chơi đồ chơi, được đi rong thì làm sao biết giờ ăn là phải như thế. Tất cả đều do người lớn tạo thói quen".

Bữa ăn của trẻ chỉ lên kéo dài 15 - 30 phút. Nếu cho trẻ ăn khi đang xem tivi, hoặc chơi đồ chơi dễ khiến trẻ phân tâm. Không tập trung ăn uống cũng không có lợi cho hệ tiêu hóa của trẻ.

8. Hãy quan tâm đến tính đa dạng của các món ăn

Nếu ngày nào bạn cũng dọn cho bé một món, thì chẳng có gì ngạc nhiên khi trẻ không muốn ăn. Nếu bữa sau, bạn cho bé một bát súp sườn hầm khoai tây, củ cải, bạn sẽ thấy là ít ra thì bé cũng thử.

Ở tuổi này trẻ hay bắt chước nên cha mẹ cần làm gương từ lời nói đến việc làm để giúp trẻ hình thành nhân cách tốt. Ảnh: Thi Ngoan.

Mặt khác, nhu cầu giao tiếp của trẻ với người lớn rất cao. Đặc điểm của các em ở lứa tuổi này là thích bắt chước hành động, lời nói của người lớn. Vì vậy cha mẹ cần tích cực cho trẻ nhận biết thế giới xung quanh, đồng thời làm gương cho trẻ bởi các em có thể bắt chước lời nói, hành động, việc làm tốt hay xấu của người lớn để định hình nên nhân cách về sau.

Bà Minh cho biết, tốc độ phát triển thì ở mỗi đứa trẻ có sự khác nhau, nên tùy theo đặc điểm của con mình mà cha mẹ có những phương pháp giáo dục phù hợp theo lứa tuổi. Sau đây là một số điều cơ bản cha mẹ cần giáo dục trẻ:

Đi theo tư thế đứng thẳng

Khi mới tập đi, khả năng điều khiển các cử động chưa hình thành nên trẻ luôn bị mất thăng bằng, cảm giác căng thẳng, vấp ngã, bối rối, sợ hãi khi gặp các vật cản trên đường. Vì vậy, người lớn cần dìu trẻ từng bước một và kịp thời cổ vũ khi trẻ đi được vài bước cho đến lúc đi thành thạo.

Đi theo thế thẳng đứng là một bước tiến cơ bản nhằm làm cho trẻ độc lập về mặt sinh học, đồng thời là một bước quan trọng trong việc "xã hội hóa" đứa trẻ:

- Khi trẻ biết đi đứng trên đôi chân của mình thì sẽ giải phóng hai bàn tay khỏi chức năng di chuyển. Từ đó bàn tay trở thành công cụ để nhận thức thế giới xung quanh: Cầm, nắm, xúc cơm, viết, vẽ… Đây chức năng hoạt động của con người.

- Ngẩng cao đầu, dây thanh của trẻ càng phát ra được nhiều âm tiết tinh vi.

- Giúp trẻ mở rộng tầm nhìn, phát triển khả năng định hướng trong không gian.

- Mở rộng phạm vi hoạt động với đồ vật, tiếp xúc với nhiều đồ vật hơn, mở rộng khả năng tìm hiểu những thuộc tính của đồ vật và kỹ năng sử dụng chúng.

- Mở rộng giao tiếp với mọi người xung quanh giúp vốn kinh nghiệm riêng của trẻ thêm phong phú, phát triển nhu cầu giao tiếp và kích thích khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ ở trẻ.

Đặc điểm hoạt động với đồ vật

Thời kỳ trước tuổi mẫu giáo, trẻ đã thực hiện những hành động khá phức tạp với các đồ vật, nhưng chưa nhằm vào việc khám phá chức năng và phương thức sử dụng nó.

Đến tuổi đi nhà trẻ: đồ vật lúc này đối với trẻ không phải chỉ là cái để nghịch, để chơi mà còn là để tìm hiểu chức năng nhất định và phương thức sử dụng tương ứng. Ví dụ: chiếc thìa (muỗng) dùng dể xúc cơm và có cách cầm nhất định, khác với cái chén... Do đó, trẻ hướng hoạt động của mình vào việc nắm cách sử dụng đồ vật. Trẻ lĩnh hội những kiến thức về đồ vật, biết cách sử dụng đồ vật giống như người lớn, trong đó người lớn giữ vai trò của người hướng dẫn, người cộng tác, người hỗ trợ trong quá trình lĩnh hội này.

Hoạt động với đồ vật (là một loại hoạt động có đối tượng) trở thành hình thức hoạt động chủ đạo trong suốt giai đoạn nhà trẻ. Nhờ có hoạt động này mà chức năng của các đồ vật lần đầu tiên được bộc lộ ra trước trẻ và đồ vật xung quanh trở thành đối tượng thu hút sự chú ý của trẻ, khiến trẻ hăng hái tìm kiếm, tháo lắp suốt ngày. Chính nhờ vậy mà tâm lý của trẻ phát triển mạnh, đặc biệt là trí tuệ.

Khi lĩnh hội những hành động sử dụng đồ vật sinh hoạt hàng ngày thì đồng thời trẻ cũng lĩnh hội được những qui tắc hành vi trong xã hội. Về điểm này, thái độ của người lớn rất quan trọng trong việc nắm vững quy tắc hành vi xã hội để dạy cho trẻ.

Tình trạng này xảy ra không chỉ ở trẻ có độ tuổi khác nhau, mà còn lặp lại liên tục quanh năm. Việc trẻ hay ốm vặt ngày nay đang xảy ra thường xuyên ảnh hưởng nghiêm trọng tới sự phát triển bình thường của trẻ, gây nên chứng biếng ăn, chậm lớn, còi xương, suy dinh dưỡng. Khi ốm trẻ thường ít ăn, không ăn, ngoài ra việc hấp thu và chuyển hóa dinh dưỡng cũng giảm theo.

Trẻ phát triển bình thường là trẻ không/ít ốm vặt, chỉ số cơ thể và chỉ số trí tuệ đạt ở mức trung bình trở lên.

Sau đây là một số thống kê:

- Theo nghiên cứu cho thấy, trẻ biếng ăn có nguy cơ thua kém 6%-22% chỉ số cơ thể BMI (Body Mass Index) so với trẻ ăn uống bình thường.

- Chỉ số phát triển trí tuệ MDI (Mental Developmental Index) của những trẻ biếng ăn chỉ đạt trung bình 96 điểm, thấp hơn 14 điểm so với những bé ăn uống bình thường (110 điểm).

- Ngoài ra, trẻ biếng ăn còn bị suy giảm hệ miễn dịch dẫn đến việc càng hay mắc các bệnh như cảm cúm, viêm nhiễm đường hô hấp,… và thường tần suất ốm đau gặp phải nhiều lần hơn so với trẻ bình thường cùng lứa.

- Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, Hơn 50 % trẻ em Việt Nam thiếu vi chất, hiện vẫn còn khoảng 1/3 trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể thấp còi. Nguyên nhân của tình trạng này là do bé bị “đói” các vi chất dinh dưỡng cần thiết để tăng trưởng, phát triển chiều cao…

* Như vậy những trẻ biếng ăn, trẻ có sức đề kháng kém, khả năng hấp thu & chuyển hóa dinh dưỡng không tốt dẫn đến trẻ sẽ chậm lớn, suy dinh dưỡng, còi xương, thiểu năng trí tuệ...

Để trẻ phát triển bình thường chúng ta cần:

1 - Giúp trẻ tăng cường hệ miễn dịch, tăng sức đề kháng: Có như vậy trẻ sẽ ít ốm đau khi thời tiết và các điều kiện bên ngoài thay đổi, từ đó đảm bảo việc ăn uống của trẻ được duy trì tốt

2 - Giúp trẻ ăn ngon, ăn đủ, tiêu hóa và hấp thu tốt, đảm bảo cung cấp đủ các thành phần dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển .

3 - Bổ sung các vi chất dinh dưỡng thiết yếu mà chế độ ăn uống bình thường hay bị thiếu hụt.

Để hỗ trợ toàn diện cho trẻ, giúp trẻ phát triển bình thường, Công ty cổ phần Y Dược Pháp Âu kết hợp cùng nhà sản xuất Meliphar nghiên cứu và mới đây đã cho ra đời sản phẩm Cốm BabySmile hoàn toàn mới với các thành phần hỗ trợ đặc biệt theo 3 nhóm:

- β –Glucan (chiết xuất từ thành tế bào nấm men), Thymomodulin (tinh chế từ hormone tuyến ức Bê), kẽm, selen hữu cơ, lysine, vitamin A, E: Hỗ trợ miễn dịch, tăng sức đề kháng, giúp trẻ phòng ngừa bệnh tật, hỗ trợ cải thiện đáng kể các trường hợp nhiễm khuẩn đường hô hấp như viêm họng, viêm phế quản, cảm cúm, sổ mũi, ho kéo dài, nhiễm khuẩn tái phát đường hô hấp và các nhiễm khuẩn khác.

- Protease, Lysin, Kẽm, tinh chất men bia (chứa 18 acid amin và các nguyên tố vi lượng Zn, Fe, Cu…), Vitamin B1, B2,B6, B9: Giúp trẻ ăn ngon miệng, ăn khỏe, tăng chuyển hóa và hấp thu dưỡng chất, phục hồi sức khỏe sau ốm.

- Canxi, vitamin D3, Tau rin và các dưỡng chất: cung cấp vi chất dinh dưỡng, hỗ trợ , thúc đẩy sự phát triển chiều cao, cân nặng, giúp trẻ khỏe mạnh và theo kịp sự phát triển của trẻ bình thường.

Cốm BabySmile là thực phẩm chức năng nên dùng an toàn , để phát huy hiệu quả cao nhất cần dùng đủ liều lượng trong thời gian 4 - 6 tuần.

7. Cung cấp hệ dưỡng chất dễ hấp thu

Vì sợ con nôn ọe khi ăn các thức ăn lợn cợn, không ít mẹ đã dùng máy xay sinh tố mà không biết rằng làm thế sẽ khiến trẻ biếng ăn, thậm chí bị loét thực quản, loét dạ dày.

Hội chứng máy xay sinh tố

Mặc dù đã hơn 3 tuổi rồi nhưng bé Bon vẫn được mẹ cho ăn bột với các thức ăn được nghiền nhuyễn bằng máy xay sinh tố. Nhìn Bon bụ bẫm nên ai cũng nghĩ mẹ chăm con khéo thế. Nhưng nếu phải chứng kiến một bữa ăn của Bon thì không ai là không "nể" sự "kiên trì" của chị Hạnh - mẹ cu Bon.

Cứ đến bữa thấy mẹ bê bát cháo ra, vừa ngửi thấy mùi là Bon tìm cách lỉnh đi chỗ khác. Bị mẹ bắt lại thì cu cậu lấy tay che miệng, mắt nhìn bát bột đầy sợ hãi rồi khóc lóc ầm ĩ.

"Bữa nào cũng vậy đấy, cứ cho con ăn là mình phải tìm đủ cách như hoạt hình siêu nhân, đồ chơi phát nhạc, quảng cáo, nịnh nọt, dỗ dành, và không quên cả chiếc roi bên cạnh thì mới hết bát bột", chị Hạnh than thở.

Nhìn bát bột sóng sánh màu vàng óng được chị Hạnh nấu với cà rốt, bí đỏ, thịt, dầu ăn, phô mai... cùng vài thứ khác nữa đem xay nhuyễn mịn thì đến người lớn cũng cảm thấy khó nuốt chứ đừng nói đến trẻ con.

Lý giải cho điều này, chị Hạnh nói: "Vì cháu quá lười ăn, nếu không nấu nhiều thứ như thế này thì sợ không đủ chất. Lý do Bon vẫn ăn bột xay nhuyễn vì cứ ăn gì lợn cợn là nó lại ói ra, chẳng còn gì trong bụng".

Hậu quả

Xuất phát từ sự tiện lợi, muốn con đảm bảo đủ chất và tăng cân nên các bà mẹ thường xay thực phẩm để cho bé ăn. Có bà mẹ lý giải: “Cho ăn cơm, nó ăn cả buổi được 2 thìa, giỏi lắm thì được miếng thịt. Trong khi nếu xay ra, một bát cháo sẽ gồm cả lạng thịt, thêm rau và nhiều chất khác”. Ăn cháo lại nhanh, bé chỉ việc nuốt, cứ ép há mồm, thế nào cũng nuốt!

Theo bác sĩ dinh dưỡng Đặng Thu Hiền, đây là quan niệm sai lầm. Xay nhuyễn khiến bé chỉ có phản xạ nuốt, bỏ qua giai đoạn nhai, dịch vị không được kích thích, không có cảm giác thèm ăn, lâu dần bé sẽ lười ăn.

Khi bị ép ăn một bát cháo “hổ lốn”, bé có phản xạ nôn trớ. Nôn trớ nhiều sẽ làm loét thực quản, loét dạ dày. Những bé nôn được ra ngoài thì người lớn còn biết. Nhiều trường hợp bé bị trào ngược nhưng chỉ trào lưng chừng rồi rơi vào phổi gây ho kéo dài giống như mắc bệnh hen.

Bác sĩ Hiền cho biết: "Khi trẻ 6 tháng tuổi thì tập ăn bột loãng rồi sệt dần,7 - 8 tháng ăn cháo nhuyễn hoặc bột đặc, 12 tháng thì tập ăn với cháo nấu còn hạt và các thức ăn mềm như phở, bún..., 2 tuổi mọc đủ răng hàm thì ăn cơm".

Mỗi khi chuyển tiếp chế độ ăn, những bữa đầu mới tập có thể trẻ sẽ nôn ói nhưng sau đó trẻ sẽ quen dần. Đừng vì sợ con nôn ói mà không dám cho trẻ ăn thức ăn lợn cợn các mẹ nhé!

Mẹo giúp bé biết nhai cực nhanh

- Trước hết, mẹ phải biết cho bé ăn dặm đúng cách. Đầu tiên là đúng tuổi, đúng tư thế (cho ngồi ăn), đúng thức ăn (bột cháo không xay, chỉ băm nhuyễn).

- Ngoài bữa ăn mềm (bột, cháo) cho bé một miếng bánh hay trái cây cho bé tập nhai. Cho con nhón bằng tay những đồ ăn mềm như cà rốt thái bằng đốt ngón tay ninh nhừ, súp lơ xanh cũng ninh nhừ… Hoặc mẹ có thể cho con tập nhai bánh ăn dặm.

- Không đút miếng quá to làm bé không thể nhai. Ban đầu, mẹ chỉ nên đút cho con thức ăn bằng nửa hạt ngô hoặc không to quá hạt đậu. Ban đầu, có thể bé sẽ cảm nhận lợn cợn trong miệng và mẹ có thể nhai làm mẫu cho con ăn. Có thể lần đầu con sẽ ọe, nhưng sau một vài lần, con sẽ quen và biết nhai.

- Các mẹ hãy tạo sự tập trung cho bé nhai bằng cách không cho bé vừa ăn, vừa xem tivi hay chơi trò chơi vì nếu có tác động bởi những hoạt đông khác bé sẽ “quên” nhai mà chỉ ngậm thôi.

- Các mẹ hãy kiên trì giúp bé tập nhai dần các món ăn khác nhau và chế biến cho bé nhiều món ăn với màu sắc hấp dẫn như màu vàng của táo, xoài, đu đủ, màu đỏ của cà rốt, bí đỏ, màu xanh của súp lơ, bí xanh. 

Nếu các mẹ bỏ lỡ thời kỳ tập nhai của bé mà vẫn giữ thói quen cho thức ăn vào máy xay sinh tố xay mịn thì lâu dần bé sẽ không thấy ngon miệng, hơn nữa men tiêu hóa không được bài tiết đủ khiến quá trình hấp thu không triệt để. Lâu dần bé sẽ chán ăn và hình thành thói quen ngậm thức ăn trong miệng. Và càng nguy hiểm hơn nữa khi bé đến tuổi đi học mà không thể hòa nhập khi ăn những món ăn ở trường.

Giáo Sư Irene Chatoor (Giáo sư về tâm lý học và Nhi khoa, Giám đốc Chương trình Y tế tâm lý Trẻ sơ sinh và Trẻ từ 1-3 tuổi, Trung tâm Y tế Quốc gia của trẻ em, Washington, DC) tác giả sách “ Bé Yêu Học Ăn“ cho biết những sai lầm mang tính căn bản này về quá trình cho trẻ nhỏ ăn này sẽ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của trẻ, có thể dẫn đến tình trạng trẻ biếng ăn, sợ hãi mỗi khi đến bữa. Kết quả là trẻ vì sợ hãi mà ráng nuốt, nhưng vừa xong bữa lại nôn hết ra. Mẹ lại tiếp tục “đánh vật”, ép con ăn phần ăn mới. Tình trạng này chỉ cần lặp đi lặp lại trong một thời gian ngắn thì hễ thấy mẹ dọn tô dĩa ra là trẻ khóc, trốn, la hét và trở nên biếng ăn.

Nguyên tắc của Giáo Sư Chatoor rất đơn giản, khoa học và dễ áp dụng cho các mẹ:Thay vì ép con ăn hết khẩu phần, để trẻ ăn uống “tùy hứng” vào những giờ giấc không ổn định, bạn nên giúp trẻ ăn uống đúng giờ (có bữa chính, bữa phụ đúng thời gian quy định). Nên giúp trẻ “trải nghiệm cảm giác đói và no”, vì chỉ khi đói bụng, trẻ mới hào hứng với bữa ăn và thấy ngon miệng. Giáo sư nhấn mạnh: “Chớ để trẻ ăn linh tinh xen vào khoảng giữa các bữa chính và bữa xế”, “Nếu trẻ khát, chỉ cho uống nước trắng. Vì nếu cho trẻ uống sữa hay nước trái cây lắt nhắt giữa các bữa, chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới sự ngon miệng của trẻ trong bữa chính”.

  

Một gợi ý khác được Giáo sư Chatoor đưa ra cho mẹ là bạn cần “tập cho trẻ quen với việc ngồi yên ở bàn ăn từ hai mươi tới ba mươi phút để học cách ăn cho đến khi no”, thông qua việc ngồi ăn với bố mẹ và anh chị em, trẻ dễ tăng cảm giác vui vẻ, ngon miệng và hào hứng hơn với các món ăn. Để khiến trẻ tò mò, không nên dọn thức ăn quá ê hề, mà chỉ cần “dọn ra mỗi lần rất ít, đợi trẻ ăn hết sạch đồ ăn trên đĩa rồi mới lấy thêm một tí” giúp trẻ không cảm thấy ngợp với quá nhiều đồ ăn trước mặt.

Ngày 20/4, nhãn hàng Pediasure , Abbott Hoa Kỳ đã phối hợp Hội Dinh dưỡng Việt Nam chính thức giới thiệu sách “Bé yêu học ăn” nhằm đem đến các bậc phụ huynh phương pháp vừa khoa học, vừa dễ áp dụng để giúp trẻ ăn ngoan. Pediasure không những cung cấp nguồn dinh dưỡng đầy đủ và cân đối giúp trẻ trẻ biếng ăn bắt kịp và duy trì đà tăng trưởng tốt , mà còn đồng hành cùng phụ huynh giúp trẻ vượt qua chứng biếng ăn bằng những kiến thức khoa học trong việc cho trẻ ăn.